Pocztówka z 1912 z widocznym budynkiem frontowym Instytutu
Elewacja frontowa głównego budynku zespołu - fotografia 1939
fot. Serwis Orkiestry Sinfonia Varsovia

Miejsce

Zanim przy ul. Grochowskiej 272 na Kamionku na stałe zagościła muzyka, to miejsce przez dekady było kojarzone przede wszystkim ze zwierzętami, a także z nauką i dydaktyką. Sinfonia Varsovia otrzymała tu swoją siedzibę w 2010, w zespole zabudowań dawnego Instytutu Weterynarii, na terenie dzisiejszej Pragi‑Południe. Kompleks położony jest na obszarze historycznego Kamionka – obszaru o średniowiecznych korzeniach, włączonego w granice Warszawy w 1889.

Geneza zespołu budynków przy ul. Grochowskiej 272 sięga przełomu XIX i XX wieku. Wzniesiono go w latach 1898–1900 według projektu Włodzimierza Pokrowskiego, w stylistyce historyzującej. Od początku był to układ wyjątkowo czytelny przestrzennie: reprezentacyjny budynek główny, pawilony od strony ul. Grochowskiej oraz oficyny w głębi terenu tworzyły kompozycję o wyraźnej osiowości i quasi‑pałacowym charakterze. W 2008 kluczowe elementy kompleksu (gmach główny, dwa pawilony i dwie oficyny) zostały wpisane do rejestru zabytków, co podkreśla ich rangę w architektonicznym krajobrazie tej części Warszawy.

Historia tego terenu jest jednocześnie historią rozwoju polskiego i warszawskiego szkolnictwa wyższego. Początkowo obiekty służyły jako siedziba Warszawskiego Instytutu Weterynaryjnego w latach 1898–1918, a następnie – po odzyskaniu niepodległości – kompleks stał się zapleczem kształcenia w ramach studium weterynaryjnego przy Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego (1918–1927). W 1927 w tym miejscu działał już Wydział Weterynaryjny Uniwersytetu Warszawskiego, a kompleks rozbudowano w 1930, w odpowiedzi na rosnące potrzeby uczelni i infrastruktury dydaktycznej.

Po II wojnie światowej budynki nadal pozostawały ważnym ośrodkiem naukowym. Przełomowy okazał się rok 1952, kiedy obiekty zaczęły służyć Wydziałowi Medycyny Weterynaryjnej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Kompleks pełnił tę funkcję przez kolejne dziesięciolecia – aż do 2005, gdy uczelnia zakończyła użytkowanie terenu przy Grochowskiej. W tym czasie obiekty – także te młodsze, dobudowane po 1925 – wykorzystywano m.in. jako zaplecze dydaktyczne, biurowe i gospodarcze, a cały zespół budynków zachował swój „kampusowy” charakter.

Nowy rozdział w historii kompleksu przy ul. Grochowskiej 272 rozpoczął się, gdy m.st. Warszawa odkupiło nieruchomość od SGGW w 2009, a następnie przekazało ją na potrzeby instytucji kultury. W 2010 to miejsce stało się domem Sinfonii Varsovii, a równolegle został ogłoszony międzynarodowy konkurs architektoniczny na projekt nowej sali koncertowej i zagospodarowania terenu. Konkurs rozstrzygnięto w listopadzie 2010 – zwyciężyła koncepcja pracowni Atelier Thomas Pucher z Grazu, której projekt jest realizowany.